ललितपुरका यी महान नर्स अनि अहेव जसले मृत्युको मुखमा पुगेकी सुत्केरीलाई बस भित्रै नयाँ जीवन दिएर यसरी बचाए।

Sharing is caring!

सीता भुलुन (नाम परिवर्तन) गरेकी ३२ बर्सिय महिला ४ सन्तान सङै सानू बच्चा५ बर्षको थियो घरमा श्रीमानले आँखा नदेख्ने थिए। ललितपुर गिम्दी एक बिकट गाउँ जहाँ बाटो अप्ठेरो अनि गाडी त सपनाकै कुरा थियो हाम्रो आश्राङ स्वास्थ्य चौकी बाट त्याहा पुग्न करिब डेढ घन्टा लाग्छ भने उनको घरबाट गिम्दी स्वास्थ्य चौकी पुग्न करिब २ घन्टा ४५ मिनेट जति लाग्छ। सन्तानको रहर पुग्दा पुग्दै पनि बाध्यता बस फेरि गर्भवती बन्न पुगिन त्यसमा विविध कारणहरु थिए। उनी गर्भवती हुँदा गर्भपतनको लागि आइन् र मङ्सिर २५ गते गर्भ चेकजाँच गर्दा ५ महिना भैसकेको थियो अनि अब गर्भपतन गर्न मिल्दैन भन्दा उनी धेरै रोइन कराइन बिलौना गरिन अनि यसमा मैले बच्चा जनाउनु नै राम्रो हुन्छ गर्भ रहन दिनु नै राम्रो हुन्छ भन्ने बाहेक अरु उपाय के नै दिन सक्थे र।
पछि उनी प्रशुती हुने दिन नजिकिदै गर्दा प्रशुतिगृह पनि गएकी रहेछन  त्यहाँ उनलाइ रगतको कमि छ यहि बस्नु  अनि आफ्नो ज्यानको ख्याल गर्नु पर्छ अनि यहि अस्पतालमा सुत्केरी हुनु पर्छ भनेको रहेछ तर घरमा अपांग श्रीमान अनि बच्चाबच्चिको बिजोग सम्झी घर फर्किछन। घफ फर्किएको १५ दिनमा सुत्केरी ब्याथा लागेछ। घरमै बच्चा  पाउछु भन्नेउनको जबर्जस्ती २०७६/०२/७ गते २ बजे घरमा बच्चा जन्मिएछ। गिम्दी सुवानेमा घर भएकी उनको बच्चा पैदा त भएछ तर सालनाल निस्केन गाउँमा हारगुहार गरि मान्छे जम्मा पारी लान खोज्दा गाउँका मान्छेहरुले सालको नालमा कोदालोको पाता झुन्ड्यानु पर्छ अनि साल आउँछ भनेर त्यसो गर्दा त्यत्रो कोदालोमा भएको फलामको पातो  झुन्ड्याउदा नाल चुडिएर अत्यधिक रगत बगि गम्भीर अबस्थामा पुग्नु भएछ। त्यस लगत्तै केही समय पछि स्टेचरमा बोकि साझको ७:३० मा त्यही आश्राङ स्वास्थ्य चौकीका अहेव उद्दब घिमिरेको घरमा पुर्याएछन। अनि उद्दब सरले मलाइ फोन गरि सिस्टर retained placenta आउदै छ भनेपछी हुन्छ स्वास्थ्य सस्था पठाउनुस म हेर्छु सक्ने भएपछी यतै गरौला नत्र यो रातीमा गाडी खोजेर काठमाडौ पठाउला भने । त्यो रात परिसकेको अबस्थामा एम्बुलेन्स त के  सानो गाडी पनि थिएन । चापागाउबाट भर्खरै फर्केको आइचर बसलाई सम्पर्क गरि सुत्केरीको अबस्थालाइ मध्यनजर गर्दा पुर्ण रुपमा blood pressure छैन pulse respiration हल्का मात्र छ हामी आफै खर्च गरेरै भएपनी काठमाडौ सम्म पुर्याउ भन्नू भयो अनि मैले भने हैन सर पठाउनु पर्ने नै भएपनी कम्तीमा iv drip दिउँ त्यस्तै छलफल गर्दा गर्दै धेरै समय बितिसक्यो । एकाअर्कामा हाम्रो स्वास्थ्यकर्मी साथिहरुसङ्ग सल्लाह गर्यौ अनि आफुले आफुलाइ सोच्यौ हामी SBA छौँ birthing का लागि खटाइएका हामी हौं ।गाउँ गाउँमा SBA दिएर सरकारले ठुलो आशा गरेको छ कि दुर्गममा बस्ने गर्भबती अनि सुत्केरी हरुले राम्रो र सर्बसुलभ अनि गुणस्तरीय स्वास्थ्य सेवा पाउन भनेर त्यसैले हामिले यसको उपयोग गर्नु पर्छ भन्ने लागेपछी हामिले सक्ने उपचार र ब्यावस्थापन गर्ने सोच्यौ।
उपचार ढिलाइ हुनाका कारणले धेरै आमाहरुको ज्यान खेर गैरहेको छ त्यसैले हामिले यसलाइ जसरी भएपनी उपचार गर्नु पर्छ भन्ने सोछ भयो किनकी सानो गाडी नभएको अबस्था अनि ठूलो गाडिमा काठमाडौ सम्म ४ घन्टाको बाटो मा यात्रा गर्दा सुत्केरीको बिच बाटोमै पनि मृत्यु हुन पनि सक्छ त्यसैले हामिले चाहिने सामान जति झोलामा हालेर हामी सुकेरी भएको ठाउमा गयौ सोच्यौ बरु यो रात नखाउला नसुतौला तर उनलाइ बचाउनु पर्छ भनेर हिड्यौ करिब १० बजे पुग्यौ। हामी  २ जना अ.न.मी.हरु बिमला सन्जेल अनि उषा पुन साथमा २ जना अहेब उद्दब घिमिरे अनि हेमा राना उपचरमा लाग्यौ। सुत्केरीलाई काठमाडौ पठाउनको लागि बसमा राखिसकेको अबस्था थियो त्यसैले हामीले उपचार पनि बस भित्रै औरु गर्यौ  सुत्केरीको अबस्था हेर्दा होस हराएको जस्तो pulse respiration ठिक थियो blood pressure भेटिदैन। vein पनि collapse जस्तै भएको अबस्था थियो त्यही पनि IV open गरेर drip सुरु गरेपछि blood pressure अलिकती भएपनी ठिक गर्न सक्यौं। vein open गरि बल्ल तल्ल ५०० मिलि जति RL चढाउन सकियो साथै oxytocin पनि दिइयो अनि बिस्तारै सुत्केरी आमाले आँखा खोलिन। पिसाब निकाली placenta हेर्दा cord नै छैन टुक्राटुक्रा परेको थियो बस भित्रै करिब ३ घन्टाको अथक प्रयास पछि बिस्तारै कोशिश गर्दा placenta निकाल्न सफल भइयो। करिव ११:४५ मा फेरि iv drip दियौं २५० मिलिमिटर दिइयो। पछि मलाइ तिर्खा लाग्यो भोक लाग्यो पिसाब आयो बिस्तारै बोलिन। रातीको ३ बाजे सम्म सुत्केरीको observe मा बस्यौं। vital sign ठिक हुँदै गयो bleeding पनि रोकियो पछि एकजना स्वास्थ्यकर्मी त्यही बसि counselling र motivation गर्ने काम भयो किनकी सुत्केरी आफै पनि अलि मानसिक तनाबमा भएको अबस्था थियो। अहिले उक्त सुत्केरी बिरामिको काठमान्डुमा उपचार भइरहेको छ। यसरि कोहि सुत्केरी महिलाको अकालमा ज्यान जान बाट बचाउदा धेरै नै खुशी लागेको छ। धन्यवाद।

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *