सिमित समूहको स्वार्थ पुरा गर्न ल्याइएको यस्तो सम्रचनाले समग्र स्वास्थ्य अवस्था काहा पुर्याउला सोच्नै पर्ने बिषय बनेको छ।

Sharing is caring!

निति बनाउने र ऐन नियम बनाउनेहरुले स्वास्थ्यको संबेदनसिलता बुझ्नु जरुरी छ। कसैलाइ हानी नपुर्याउने अझ आफ्नो क्षमता ले भ्याएसम्म जुनसुकै परिस्थितीमा बिरामीको उपचार गर्ने,निको पार्ने र रोकथाम गर्ने Hippocratic Oath लिएका मानिस हरु हौ हामी स्वास्थ्यकर्मी हरु। कर्मचारी समायोजन सकिएको हालको सन्दर्भमा हामिले बनाएको निति ( Organogram) कत्तिको बैज्ञानिक भयो र यसले भविस्यमा कस्तो परिणाम ल्याउछ त्यो समय ले बताउला।

समग्रमा भन्नुपर्दा स्वास्थ्य मन्त्रालय हाम्रो Apex Center हो जसले समग्र देशको स्वास्थ अवस्था कस्तो र कहा पुर्याउने भन्ने मार्गनिर्देश गर्छ र आवस्यक निति बनाउछ। हाम्रो चित दुखाइ कहा हो, भने २०७५/०९/०९ मा एक प्रकार को Organogram ल्याइयो र हामिलाइ समायोजनमा भाग लिन लगाइयो त्यसपछी सिमित स्वार्थको घेरा भित्र रहेर पुन तोड्मोड गरि २०७५/०९/२९ मा अर्को Organogram बनाएर कपट पुर्ण तरिकाले झुक्याइएको छ/ त्यसको क्षतिपुर्ती कहा बाट, कसरी लिने ? म प्रश्न गर्न चाहन्छु। सिमित समूहको स्वार्थ पुरा गर्न ल्याइएको यस्तो सम्रचनाले समग्र स्वास्थ्य अवस्था काहा पुर्याउला सोच्नै पर्ने बिषय बनेको छ।

एकातर्फ पुरानो स्तरवृद्धि लाई बढुवा जस्तो बनाएर बिना योग्यता जिम्मेवारी दिने र अर्को तर्फ स्तरबृद्धी लाई खारेज गर्ने गरि संघीय निजामती ऐन बनाउने कुराले कत्तिको न्याय गर्ला? बुझ्नुपर्ने बिषय बनेको छ। कोहि कर्मचारीलाई आफ्नो जागिर गर्ने अबधीभर अवसर दिइरहने र उपल्लो योग्यता भएको बरिष्ठ कर्मचारीलाई सधै सहायक स्तर मै राखेर कनिष्ठ बनाउने नियोजित खेलको पर्दाफास कहिले हुने ? त्यसको हिसाब किताब कहिले हुन्छ ? म सोध्न चाहन्छु। देश बिकेन्द्रीकरण र संघीयतामा गइसकेपछी केहि नयापन र फरकपन हुनुपर्छ अझ स्वास्थ सेवामा त यो एउटा सुनौलो अवसर नै हो / तथापी पनि यसले सोचेजस्तो र चाहेजस्तो नतिजा दिएजस्तो लाग्दैन। गुणस्तरीय स्वास्थ्य जनशक्तिको आवस्यक ब्यबस्थापनमा अझै पनि हाम्रो मन्त्रालय किन चुकेको हो, उत्तर खोज्ने बेला भएको छ।

प्रत्यक्ष जनसरोकार संग जोडिएको बिषयमा निति बनाउदा कालान्तर सम्मको परिणाम लाइ आन्कलन गर्नुपर्ने हो, यो किन हुन सकेन? के यस्तो सतही निर्णयले भोलीको स्वास्थ्य प्रणालीमा उल्लेख्य सुधार ल्याउन सक्ला? यि र एस्ता थुप्रै प्रश्नहरु तेर्सिसकेका छन।

नसर्ने र दिर्घ रोगको बृद्धी, गुणस्तरिय स्वास्थ्य जनशक्तिको समय सापेक्ष र युग सुहाउदो ब्यबस्थापन, स्वास्थ्य क्षेत्रमा घट्दो बजेट, नया र emerging रोगहरु, प्राकृतिक प्रकोप र महामारि, स्थानिय सरकार र जनप्रतिनिधीको स्वास्थ्यमा कम चासो वा ठुलो ठुलो अस्पताल बनाएर मात्र स्वास्थ्य सेवा दिन सकिन्छ भन्ने भ्रम, स्वास्थ्यमा गरिएको खर्च लगानी हो भनेर बुझ्न नसक्नु, अत्याबश्यकिय र emergency सेवाको बिस्तार र पहुच नहुनु, निति निर्माण र कार्यक्रम Evidence Based बन्न नसक्नु, खोज र अनुसन्धानमा कम प्राथमिकता दिइनु, दिगो बिकास लक्ष्य प्राप्ती लगाएत बिबिध चुनौतीहरु स्वास्थ्य क्षेत्रमा थप भइसकेका छन।

यि जटिल चुनौतीहरु बिच बाट अबको स्वास्थ्य क्षेत्रको बाटो तय हुनुपर्छ त्यसका लागी पनि Quality Health Manpower कै जरुरी हुन्छ। आशा गरौ अमुक मान्छेको फाइदाका लागी मात्र निति बन्ने छैन, एति सम्बेदन्शिल क्षेत्रमा राजनिती हुने छैन र चाडै बुद्धी फिर्ने छ…..!

लेखक : झम प्रसाद आचार्य, नमो बुद्द नगरपालिका, काभ्रेमा हे.अ पदमा कार्यरत हुनुहुन्छ

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

पुरानो पोस्ट